kofeina5
Istočnik / Istočnik: Box "Sbir" (gorlatoff@mail.ru)
Pozdråv ko vsim, prijatelji! Prěđe, v četvŕtom epizodu Međuslovjanskoj Kofeiny jesm skazal, že silų međuslovjanskogo języka jest kontekst. Hćų dnes něčto vęće o tom izrěkti. Držijmo zatòm vsi našų porcijų kofeiny! Načinamo! “Međuslovjansky jest język, ktory råbotaje na kontekstu”. To jest isto daže kako někako neoficjalno pravilo međuslovjanskogo języka - ako li ne znaješ slova, ktoro može izjasniti to, čto hćeš skazati ili napriměr takovo slovo ne jestvuje, tako lěpje jest pokušati opisyvati tuto slovo v někakom specifičnom kontekstu, než jedino govoriti nerazumlive slovesa. To pravilo, mysljų, jest vyše važne než napriměr korektna konstrukcija někakogo rěčeńja. Hćų izrěkti, že lěpje jest skazati někakovų čudnų konstrukcijų, ktora vyše može ukazati kontekst, než tvoriti taky “inteligentny”, “aristokrtatičny” međuslovjansky, ktory zvųči korektno. Vysoko-kontekstovo međuslovjansko govorjeńje to jest něčto vsakodenno - vò vsaky denj, v ktorom govoriš na međuslovjanskom bųdeš izstavjeny na izkus råzumlivogo govorjeńja. Ja napriměr nedavno jesm pokušal opisyvati Antonu iz Međuslovjanskoj Besědy take male plastikove predměty, ktore izględajųt kako pojas, imajųt dòlgosť okolo dvadeset centymetrov i imajųt take specifične zųby, a jih cělj jest daby svęzyvati, sjedinjati někake elementy so soboju. To jest něčto, čto nemaje svojego međuslovjanskogo imena, ale to ne jest potrěbno, zatože međuslovjansky imaje takų velikų kolikosť slovesov, že jest možno dosť prosto to opisati. Tako dòlgo už govorjų međuslovjanskym językom, a ješče ne slyšal jesm, daby ne bylo možno něčto opisati - vsečto jest možno, a potrěbne sųt jedino slovesa, ktore už sųt v međuslovjanskom slovniku. Očevidno - poněkògda to daže jest koristno daby izkoristati slovo, ktoro ne jestvuje na međuslovjanskom, kako to jest napriměr někako regionalno jedańje ili napriměr něčto osoblivo za danų dŕžavų. Tògda jest lěpje skazati tuto slovo i prosto zapytati, či naš sųbesědnik råzuměje li o čem govorimo. Ako li ne - tako očevidno koristajemo kontekst. Jest dobro ako li naš sųbesědnik znaje međuslovjansky - ta jest situacija očevidno ideaĺna za nas, zatože bųdemo mogli prosto govoriti i jedino poněkògda bųdemo trěbovali něčto izjasniti. Situacija kako naš sųbesědnik ne znaje međuslovjanskogo jest slegka druga. Tògda bųdemo věrojętno trěbovali vyše čęsto sęgati po to orųžje. Či zatòm možno izrěkti, že međuslovjansky jest možno koristati vsekde i vsegda? Nu... ja byh htěl skazati, že da, ale na žalosť trěbujų izrěkti, že to vsečto zavisi. Zavisi napriměr od togo kako člověk dobro znaje međuslovjansky, s kym govori, o čem govori i tako dalje. Kako možete napriměr uviděti v mojem filmu, kde degustujų pivo - ja jesm ne věděl kako na međuslovjanskom prěložiti poljsko slovo “goździk”. Nu i očevidno to ne jest jedino poljsko slovo, zatòm něktori drugi Slovjani mogųt je sråzuměti ale ono tòž ne jest međuslovjansko, zatòm ne mogų byti uvěrjen, že bųde råzumlivo vsim. Ja jesm tògda ne mogl tako prosto råbotati s kontekstom, zatože to bylo improvizovano govorjeńje, zatože ne věděl jesm kto točno jest mojim sųbesědnikom (ili ględajųćim). V takoj situaciji vyše prosto jest napisati tuto slovo i davati anglijsko izjasnjeńje, ale v pravdivyh besědah zapravdų prihodi to vyše prosto. Nu i nikògda tòž ne mogų vòobče byti uvěrjen, či moj međuslovjansky bųde råzumlivy. Zato ja pokušajų prosto sę učiti jego, dabyh mogl råbotati međuslovjanskym kontekstom, v ktorym, kako už jesm skazal, jest prěvelika sila. Kako někako slovo ne jestvuje na međuslovjanskom, ale vsi Slovjani govoręt jedinako tako to ješče ne jest problem, zatože prosto ono bųde råzumlivo. Gorše jest, kako někako slovo jestvuje jedino na moj rodny język i vsi govoręt drugo. Tako jest potrěbno råbotati kontekstom i to jest prěmnogo važno za vsih međuslovjansko-govoriteljev. Pamętajmo, že to jest dobra stěžka, hoť očevidno ne jest jedina i poněkògda bųdemo trěbovali izkoristati někake nemeđuslovjanske slovesa. Pokušajmo govoriti v našyh besědah međuslovjanskym językom i slovjanskymi językami. Ako li konečno to bųde nerazumlivo, dopŕva tògda sęgajmo po anglijsky ili druge języki. Nu očevidno to jest v situaciji kògda besědniki sųt slovjansko-govoritelji. Različnyh slučajov jest vęče i očevidno to ne jest recept za vsakų besědų. Ne jestvuje jedin međuslovjansky - toj język tvori sę među govoriteljami, toj język poněkogda imaje slova råzumlive jedino tym govoriteljam, ktori jego tutčas koristajųt i to jest jego sila. Zatòm on funkcijonuje lěpje v improvizovanom govorjeńju među ljudami, zatože kako někto ne råzuměje, tako imaje možnosť daby zapytati, daby něčto izjasniti. Tvorjeńje monologov, takyh kako napriměr toj, ktory tutčas govorjų, jest slegka tęžše, zatože drugy člověk prosto slušaje, i jestvuje šans, že on ne bųde togo prosto råzuměti. Tęžko jest napriměr govoriti o specijalizovanyh věćah, kako napriměr hemija ili kuharěńje. Nu, ale či to znači li, že ne jestvuje nikaka možnosť govorěńja o takyh věćah? Očevidno, jestvuje, i priklady togo možno uviděti napriměr na Međuslovjanskoj Besědě. Tam ljudi čęsto govoręt ob etimologiji i lingvistikě, ale tòž o matematikě, hemiji, fizikě, ob igrah, o vsěm. Daže poněkògda sųt råzprje o to kako lěpje jest govoriti, ale v tyh råzprjah najvyše krasno jest to, že sųt one vse na međuslovjanskom języku i vse sųt råzumlive drugym ljudam. Jest to vsečto možlivo, zatože ljudi råbotajųt na kontekstu, ktory jest zapravdų najboljšų silų, kakų imaje međuslovjansky. Mysljų, že vsečto bųde sę råzvivati v tom směru - tako, daby język staval sę vyše i vyše råzumlivym a takože koristanym, napriměr za slovjansko-govoritelji ili tòž za neslovjansko-govoritelji, ktori ne znajųt anglijskogo, a sųt v drugoj slovjanskoj državě. Tam međuslovjansky može priblizno råbotati prěveliko dobro i ja hćų jego izkoristati v takoj situaciji tògda bųdų iměti někakų okazijų. Imajų nadějų, že jesm jasno prědstavil moje ględišče na kontekst rěčeńja v međuslovjanskom języku. Ako li imajete někake pytańja, slučajno pišite v komentarah. Pišite tòž či to video li sę vam navidi i kake jest vaše ględišče na tų međuslovjanskų kvestijų. Blågodarjų za ględańje! Do viděńja! Dŕžijte sę!