Pomočne jezyky i lingvistične metody za vsakodenny život: pogled od koristnika (Auxilary languages and lingvo methods for everyday life: the review from a user) Alla Sokolova, universant Moskovskogo državnogo universiteta im.M.V.Lomonosova, manager sociokulturnyh proektov mir_al@mail.ru Članok govori o pomočnyh jezykah i pomočnyh lingvističnyh sistemah, ktore sut različne medžu soboju, ale vse one sut legke i nedolge za učenje, sut dost zajmlive, sut v svobodnom pristupu v Internetu. Razgledajemo metod, ktory može pomogti pri poznavanju i poiskanju informacije na čudžih jezykah; pogovorimo o medžuslovjanskom pomočnom jezyku i o “jezyku” za razuměvanje s malymi dětami. ključne slova: pomočna komunikacija, pomočny jezyk

Pomočne jezyky i pomočne jezyčne metody iztvarjajut lingvisti i drugi naučniki i specialisti, da by ulegšati komunikaciju i rabotu s informacijeju. Te metody to sut: • digitalne orudja (Google Translate, Assistant i tako dalje), • pomočne jezyky i pomočne metody.

Za čto one počinajut byti upotrěbime (koristne)? To jest tako iz několikyh povodov. Prvy povod My živemo v tako nazvanoj «Informacijnoj epohě», to znači: • My poznavajemo, tvorimo i trěbujemo za sobě vyše informacije, než to dělali minuly generacije; • Do nas dohodi vyše informacije takože na drugyh jezykah; • My imajemo vyše aktivnu komunikaciju i jeju različne tipy, napr. my jesmo učestniki ne jedino personalnoj komunikacije, ale takože - masovoj komunikacije; • V takovyh situacijah ljudi někako pomagajut sobě pomočnymi metodami i koristajut jih vyše često, než to bylo v minulosti. Drugy povod • Dnes ljudi hčut ulěpšati kvalitet svojego života, a vyše dobra komunikacija i vyše dobry dostup do informacij takože vlivajut na to. Pomočne jezyky i metody sut iztvorjene da by tomu pomagati. One rabotajut v tyh situacijah, kde nedostatočno rabotajut naturalne jezyky; one pomagajut tamo, kde sut někake lokalne problemy komunikacije i razuměnja. Za čto jest aktualno pogovoriti v tutom članku o pomočnyh lingvističnyh metodah: • Sravnjajuči s drugymi pomočnymi orudjami, ljudi imajut menje informacije o pomočnyh jezykah i metodah, za to čto to sut vyše niševe fenomeny: vsaky pomočny jezyk ili lingvističny pomočny metod byl izmysljeny daby on pomagal razrěšiti akurat někaky osoblivy problem komunikacij, i da by rabotal lokalno v někakom dělu žitja. • Ješče, iz povoda toj nedoinformovanosti, mnogi ljudi razumějut ne cělo, čto to jest - pomočna komunikacija generalno, i kake sut jeju osoblivosti, město v žitju i kake sut prědnosti za život ljudij. • Hvala svojemu praktikovanju tyh metodov (izkušenju koristanja), ja jesm uvěrjena, že pomočna komunikacija imaje smysl, i ja věrju, že vsaky člověk može nahoditi dobre metody za sebe. Ja budu skazati o 3 metodah. One sut prěmnogo različne medžu soboju: one imajut različne format i cělj, ale vse one sut legke i nedolge za učenje, sut dost zajmlive, sut v svobodnom pristupu v Internetu. Prve dvě metody ja jesm htěla izkoristati da by brzo pomogti sobě pri poznavanju i poiskanju informacije, ktora jest jedino na drugyh slovjanskyh jezykah, a takože pri komunikacije s govoriteljami drugyh jezykov. Minileksy Gunnermarka To jest dost popularny pomočny metod, ktory byl iztvorjeny v 1980 lětah lingvistom Erikom Gunnermarkom iz Švecije. Metod minileksov byl izmysljeny kako čest cělogo (komplektnogo) učenja naturalnyh jezykov, ale dnes ljudi koristajut jego kako hčut. Poznavati to možno v Internetu. Jest možno pisati v Internet-brauseru, napr., „minileks češskogo“ ili „minileks poljskogo“ ili drugogo jezyka, - vtogda možno uviděti množstvo[1] minileksov - to sut spisy priblizno iz četyrista slov i dvohsot fraz iz najvyše često upotrěbimyh slov vsakodennoj komunikacije. Jest dobro, že mnogo minileksov už imajut ne jedino slova, a takože audio s jih izgovorom. Jestli pametati minileks, teoretično to bude pomagati razuměti vyše než 60% vsakodennoj komunikacije. Ta analiza ide od Erika Gunnermarka[2], ale takože tu kalkulaciju možno prověrjati drugymi metodami[3] i drugymi praktikami[4]. V praktikě procent razuměnja hvala minileksam može byti različnym, on može byti nizkym ili vysokym - to zavisi od mnogyh faktorov. Ja myslju, že uči se minileksam imaje smysl ako li Vy znajte, že v blizkyh časah budete imati kontakt s novym jezykom. Hot toj minileks ne bude mnogo pomogti, jestli člověk hče vyše komfortno slušati i razuměti pěsnje, filmy na tom jezyku, no minileks věrojetno bude pomogti gledati sajty, novosti, někaku informaciju na čudžem jezyku v Internetu. Spis ne jest dolgy i jego zapametanje jest možlivo za časiny. Znači, možno pokušati povyšati svoj šans razuměnja novogo jezyka. Prošu znajte, že učenje minileksa ne vsegda jest ravnako učenju slov iz obyčajnogo kursa. Poněkogda ljudi imajut někaky učebnik jezyka ili aplikaciju na smartfoně, i kogda oni naučili se tam 400 slov i 200 fraz, potom oni rěkut: Ja už znaju tu kolikost slovosbora, a ja ne razuměju 60% jezyka. Ale v minileksu slovosbor može byti drugy: ideja minileksa to sut najvyše česte slova jezyka, v razliku od slovosbora na kursah, ktory obyčajno ide podolg temam. Medžuslovjansky jezyk Ako li Vy už jeste govoritelj někakogo slovjanskogo jezyka, vtogda učenje medžuslovjanskogo jezyka jest dobro vloženje svojego časa - ono može brzo pomagati komunikaciji. Medžuslovjansky jest pomočny jezyk. «Bazovu» stupenj togo jezyka možno nedolgo naučiti se prosto v procesu razgovora s govoriteljami medžuslovjanskogo, za to čto «bazova» stupenj imaje standardny pravopis i proste pravila. Ješče, hvala tomu, že toj jezyk jest razumlivy směsta, potrěbno prosto zapametati frazy i ustroje jezyka, a to zapametanje ne jest tako težko i dolgo kako učenje, napr. někakogo neznajemogo jezyka, ktory trěbuje zapametati nerazumlive, absolutno nove slova i gramatične konstrukcije. Podolg mene, pisanje medžuslovjanskym alfabetom ja mogu nazyvati komfortnym, ja ocěnjaju tako, za to čto prěd tym jesm viděla i koristala druge slovjanske alfabety, ktore za mene byli vyše težke. Govorjenje medžuslovjanskym takože je komfortno za mene i jesm govorila s: 1. ljudami, ktori znajut medžuslovjansky, 2.s ljudami, ktori znajut jedino rodny jezyk, slovjansky ili ne slovjansky 3. s ljudami, ktori sut v početky učenja medžuslovjanskogo. Naše dialogy byli dostatočno dobre i razumlive. Moj vyše detaljny pogled medžuslovjanskogo jezyka prizyvaju čitati v članku: What’s the Big Deal with Interslavic? Review from its Common Speaker5. Jezyk za razuměvanje s malymi dětami To jest dost popularny pomočny metod, jego izkoristali vyše než šest milionov ljudij[6] v Světu. On egzistuje od 1980-h lětov. V te lěta naučnik Džozef Garsija gledal na normalnyh obyčajnyh dětij vozrasta priblizno 6-18 měsecev, to jest infantov (kako jih nazyvajut v něktoryh krajinah). Naučnik observoval, že male děti imajut smutny komunikativny problem. Iz jednoj strany, te děti už razumějut rodny jezyk i znajut slova i by htěli govoriti, i to jest fakt. Problem jest, že děti ne umějut skazati to čto oni hčut skazati - i vslěd togo mogut mučiti se i plakati solzami. Oni ne umějut mnogo rěkti, iz togo povoda že jih muskuly grla i usta ne sut gotove k govorjenju jezyčnym organom, i kromě togo, ako li govoriti oproščeno, jezyčny organ ne jest dobro nevrologično «sjedinjeny» s mozgom. Ale jih ruky už imajut dobru «svez» s mozgom, i vslěd togo, kromě ruk, děti ne imajut drugo orudje da by dobro pokazyvati slova, ktore oni už znajut. Vslěd togo naučniki prěporučajut dorastlym ljudam - materi, otcu, dědkam, ili babuškam govoriti ko dětam rodnym jezykom (tako, kako oni vsegda govoret v obyčajnom životu) i jednočasno dublovati ključne slova gestami. Ključnyh slov-gestov, ktore sut važne za děte, sut prěmalo, hvala tomu dětinsky znakovy jezyk jest bezusilny i legky. Ja jesm izkoristala tu prěporuku (rekomendaciju) i tym jezykom ja jesm komunikovala s dvoma dětami. Jedno děto malo koristalo gesty, i drugo děto imalo veliky interes do togo, potrěbovalo znati gesty i daže samostojno počinalo “besědovati” gestami, “davati pytanja” gestami. Generalno, my jesmo viděli že hvala gestovym besědam děte imaje emocije ščestja, zatože ono imaje možnost skazati» gestami to čto hče. Takove děti, ktore koristajut gestovy jezyk, faktično znajut rodny jezyk i gestovy pomočny jezyk. Poslě vozrasta 12 měsecev takove děti počinajut govoriti obyčnym ustnym govorjenjem, i už ne potrěbujut gesty nikogda. Trěba skazati, že gestovy jezyk to jest obyčajno napisanje toj nazvy. Ale možno trěba by pisati slovo v zatvorkah - gestovy «jezyk», za to čto to ne jest cěly jezyk, a to jest sistem znakov za slova naturalnogo jezyka. linky,dodatky, literatura

1. prinajmenje za jezyky, imajuči veliku populaciju.
2. Gunnermark E. (2017) The Art ans Science of Learning Languages. ISBN 978-1871516678
3. Napr., Zipf's law - Wikipedia en.wikipedia.org/wiki/Zipfs_law
4. Napr., v Rosiji v 2003 godu bylo pravilo: ako li člověk od čudžej krajiny hče dobyvati dozvoljenje rabotati v Rosiji, on potrěbuje znati prinajmenje 850 slov russkogo jezyka. Avtori pravila pisali, že to pomagaje razuměti vyše než 80% tekstov. www.kp.ru/daily/26044/2958578/?ysclid=lb6y9pv3df741746280
5. What’s the Big Deal with Interslavic? Review from its Common Speaker https://medium.com/@msk-iskona/whats-the-big-deal-with-interslavic-df2875e29a10
6. 6 mln ljudij v Rosiji i Štatah Ameriky bez kalkulovanja drugyh držav (kalkulacija podolg nakladov knig The Complete Idiot's Guides Baby Sign Language 978-0028623887, 978-5-17-072303-4, 1st Edition, 2 Edition, 978-1592574698, 978-1592578627 etc)
7. Ja govorju hvalu za pomoč v korekcije teksta: Rubinolasu iz Medžuslovjankogo diskord-servera.